SORU: Neden “marka” kelimesini referans alıyoruz? Başka kelime mi kalmadı? İnsan ticari bir ürün değil ki markalaşsın, nasıl olacak?

Marka kelimesi çok aşina olduğumuz bir kavram. Daha çok reklam dünyasından tanıyoruz bu kelimeyi. Reklamlara da hiç yabancı değiliz. Yapılan bir araştırmaya göre her altı kişiden biri  reklamcı olmak istiyormuş Türkiye’de. Belki dünyada da böyle bilemiyorum. Yani her ne kadar çok iyi kavrayamasak da bu kelimenin bir cazibesi var.  Bu işin tanıdık kısmı. Bir de işin bilimsel tarafı var. Hani İngilizce “brand” denilen ve “branding” olarak devam eden kelimenin temelinde ne var? Bilirsiniz, bu kelimeyi internette görsel arama yaptığınızda karşınıza hayvanlara vurulan “damga” resimleri çıkar. Büyük ihtimalle bir özelliği, sahibini, farklılığını belirtmek için yapılan bir işlem. Evet farklılaşmak, ama nasıl?

Marka kelimesi zihnimizde güzel çağrışımlar yaratıyor. Düşündüklerimizi kavramlarla ifade etmeye çalışıyoruz. Etiketler daha çok giriyor yaşamımıza. Her şeyi etiketliyoruz ve tabi ki insanları da. Belki de ticari piyasadan, ürünlerden yola çıkarak bu kavramı daha net algılıyoruz. Olgularla yaşıyoruz ama bunların bir de algıya dönüşüm süreci var. Örneğin bir ürünü satın almak için hangi süreçlerden geçiyoruz acaba. Duygusal karar alma mekanizması nasıl çalışıyor. Beyin hangi noktada talimat veriyor, kalp bu işin neresinde? Tüketicilerin algı dünyasını incelemek için çok daha fazla Ar-GE çalışmaları yapılıyor artık. Pazarlama için de bilimsel modeller ortaya konuluyor.

Pazarlama ve markalaşmanın temelinde yatan felsefe ile ilgi Selim Tuncer hocamızın yazılarına bakabilirsiniz. “Markanızı kendiniz inşa etmezseniz, bunu sizin yerinize başkası yapar!” başlıklı yazısında Selim bey, Philip Kotler ve Jeremy Bullmore’un marka hakkındaki görüşlerini yazdı. Örneğin Philip Kotler her şeyin marka olabileceğinden bahsediyor. Bullmore da zihinde marka değeri oluşturmanın doğal ve belki de zorunlu olan sürecinden bahsediyor.

Tamam, ticari bir ürün olmadığımızın herkes farkında. Ama bir insanın hayattaki duruşu her hangi bir gazlı içeceğin marka konumlanmasından daha önemli değil mi? Sosyal konumlanma da insanın doğasında var ve zorunlu. Hayatta para kazanmaktan daha önemli sorumluluklarımız var. Sosyal sorumluluğu yeni keşfeden şirketler en mükemmel yaratılan “insan” modelini daha fazla örnek almalı bence. Zaten insanlar pazarlama modellerini üretiyorlar, sonra da o modelleri insan hayatına uygulayabilir miyiz ona bakıyorlar. Yani pazarlama ile insan arasında çift yönlü gidip gelen bir modelleme var sanki.

Pazarlama ve marka iletişimi ile ilgili her şey insana uygulanabilir mi? Bir anlamda evet, bir anlamda hayır bu sorunun cevabı. Hayır; yetersiz kalır. Çünkü insanların yarattığı şeyler her zaman eksik ve kontrol dışı olabilir. Evet; bilimsel araştırma sonuçları ile oluşturulan markalaşama süreçleri kesinlikle faydalıdır. Yanlış anlamaz ve yanlış uygulamaz isek.

Kişisel markalaşma deyince bir bilim dalı, bir disiplin ya da bir dersten bahsetmiyoruz. Ama insanı ve hayat yolculuğunu ilgilendiren bir çok şeyden bahsediyoruz aslında. Bu işin karnesi, cirosu ve karlılığı hayati önem taşıyor gibi. Psikoloji, Sosyoloji ve Pazarlama gibi bilimsel çalışmalara inananlar bu işin de bir süreç gerektirdiğine inanacaklardır.

Tom Peters bu ifadeyi kullandı ve bizim de hoşumuza gitti. Bir kavram sadece. Önemli olan anlam yaratmak zihinlerde, kalplerde. Siz de “marka” gibi başka kavramlar bulabiliyor ve örnek alabiliyorsanız ne güzel. Ama fark etmeliyiz artık yabancı bilim adamlarının ve yazarların araştırmalar neticesinde insanları hangi noktalardan yakaladıklarını. Örnek almalıyız “biz” e uygun olanlarını. Dünyayı kasıp kavuran bu ifade yirmi yıl sonra Türkiye’de çok telaffuz edilmiyor bile. Hepimiz “marka” mı olduk yoksa üzerimize pahalı ve logolu “marka” kıyafetler giydik diye?

Saygılarımla.

Faydalanılan Kaynak : A. Selim Tuncer Diyalog

Related posts:

1. Kişisel Markalaşma konusunda sık sorulan sorular – 1 SORU: İnsan marka olmak için mi yola çıkar, çabalar yoksa...

Related posts brought to you by Yet Another Related Posts Plugin.

SORU: İnsan marka olmak için mi yola çıkar, çabalar yoksa zaten yaptıkları ile mi kişisel marka olur?

Bu soru, yumurta mı tavuktan, tavuk mu yumurtadan çıkar sorusunu hatırlatıyor biraz. Gerçekten de belli hedefler için yola çıkarak ısrarla o yolda devam edenler her yerde adından söz ettiriyor. Hedef tavuk olmak ise yumurta gerekiyor, yumurta için ise hedef, yani tavuk olmak gerekiyor gibi bir durum çıkıyor ortaya. İnsan da, dünya da kısacası tüm varlık tek yönlü bir çizgide yol almıyor ki. Hep çift yönlü bir gayret ve sebep sonuç ilişkisi var değil mi?

Öncelikle bir konuyu tekrar vurgulayalım. Kişisel marka olmak bir bilim dalı, bir disiplin, bir öğreti filan değildir aslında. Sosyal hayattaki duruşumuzun bir simgesidir. Bazıları için güçlü bir ikon halini alır, bazıları için ise zayıf. Bazıları daha geniş yelpazede marka olur, bazıları ise kendi çapında. Bazıları birçok konuda söz sahibi olabilir, bazıları ise belli konularda ya da bir konuda daha fazla ön plana çıkar. Kişilik ve davranış tipleri de bildiğiniz gibi şartlara göre değişebiliyor. Birçok “ben”i terk etmek de kolay olmuyor hayatta.

Tom Peters 1997 yılına bu ifadeyi kullanana kadar kişisel markalaşma yok muydu yani? Vardı tabi ki fakat kavram bu değildi. Kişisel gelişim tarihi ve eleştirisi yazıldı geçenlerde Newsweek Türkiye’de Ayçin Noyan tarafından. İnsanoğlunun kendini tanımasından, pozitif düşünmeye varana kadar  tüm tavsiyeler son iki yüzyılda mı çıktı yani? Yok böyle bir şey. İlk insan yaratıldığı günden bu yana sorgulanmaya başlandı bu gibi konular. Din, toplumsal gelenekler, psikoloji, sosyoloji ve hatta biyoloji neyi anlatıyor bize? Tabi ki insan gibi bir insan olmayı ve kıvamında, dengeli bir hayat yaşamayı anlatıyor hepsi. İlk kişisel gelişim kitabı diye bilinen, 1859’da Samuel  Smiles’ın yazdığı Self-Help kitabından bahsediliyor. Tamam iyi hoş da bizim kültürümüze bakarsak Yunus Emre, Mevlana ne anlatmıştı ta eskilerde. Masal mı yoksa!

Hangi kültürde nasıl algılanırsa algılansın ama ortada bir kavram ve altında yatan derin bir anlam var. Herkes de bu anlamın ve bu anlamı da aksiyona dönüştürerek üç günlük dünya da mutlu olmanın peşinde.

Doğduğumuz andan itibaren gelişmeye çalışırız. Önce ailemiz yardım eder, sonra kendi gayretlerimiz ve çevremizin desteği ile öğrenerek, tecrübe kazanarak devam ederiz hayata. İster iş dünyasından ister özel yaşamımızdan rol-model kişiler belirleriz kendimize. Bunların çoğu özenti, imrenme hatta kıskanma duygularıyla ortaya çıkar.  Hayaller kurarız, hedefler belirleriz, çok çalışırız, belki de hırsımızın esiri oluruz. Kim nasıl adlandırır bilemem ama bana göre “marka insan” olmak için yola çıkılmıştır zaten. Yola çıktığımızda, trafik kurallarına ihtiyaç olduğu fark edilir. Eğitimler, seminerler, kitaplar, mentorler, koçlar, danışmanlar v.s. derken daha verimli yöntemler keşfetmeye çalışırız. Tüm bu çabalar bizi hangi noktaya getirir? Tabi ki sosyal platformlarda marka boyutları daha fazla dikkat çeken bir kişi hailine geliriz. Yeterliliklerimiz, stillerimiz, standartlarımız, mesajlarımız v.s. yansıttığımız her şey başkalarının algı dünyasında daha belirgin hale gelir. Tüm bunları plansız, çaba göstermeden, belli adımları uygulamadan yapmak mümkün mü? Eğer Allah’ın özel kulu olarak bir mucize gerçekleşmeyecekse, tabi ki imkansız.

Demek ki marka olmak için yola çıkmasak da çabalarımız bizi o noktaya götürüyor. Yola çıktıktan sonra kişisel markalaşma adımlarına dikkat edersek yine bizi o noktaya götürüyor. Diyelim ki pek hazzetmiyoruz “kişisel gelişim”, “kişisel markalaşma” gibi ifadelerden ve bu yazılanları çizilenleri siz zaten hakkıyla yerine getiriyorsunuz. O zaman zaten yeni kavramlara ve anlamlara ihtiyacınız yok demektir. Herkes önünüzde saygıyla eğiliyordur diye kabul ediyoruz.

Bir örnek vereyim. Bir şirkete gidin, üst ve orta kademe yönetim kadrosunu toplayın. Çok basit kişilik ve davranış testlerinden bazılarını uygulayın ve onlara “kim” olduklarını anlatın. Sonra da hem özel hem de iş hayatlarında başarı sağlamaları için tavsiyelerde bulunun. Bu insanların yaşları da büyük ihtimalle 35 ve yukarısı olacaktır zaten. Göreceksiniz ki daha kendilerini tanımayan, ilişkilerindeki algı dünyasını fark edemeyen, okumayan, araştırmayan bu konular üzerine kafa yorarak kendi yol haritalarını çizmeyen bir sürü insanla karşılaşacaksınız. İş, hava atmaya, güç gösterisinde bulunmaya ya da sadece paraya odaklanmaya gelince ellerine su dökülmez bunu herkes bilir. Emin olun bu insanlar da “kişisel marka olmak için yola çıkmaya gerek yok canım” diyenlerdendir.

Merakımı mazur görün lütfen. Dini ilimler ve bilginlerin öğretileri desek pek de öyle içine daldığımızı ve uyguladığımızı söylersek yalan olur değil mi? Eğitim seviyemizin ve yabancı dil seviyemizin de pek yukarılarda olmadığını düşünürsek yabancı kültürden TV ve internet dışında pek faydalandığımız da söylenemez. Konunun uzmanı olan, yıllardır danışmanlık yapan, eğitimler veren, yazılar yazan insanlara gidin sorun yaptıklarınızın karşılığını alabiliyor musunuz “hem manevi hem de maddi anlamda” diye? Size büyük tepkisizlik, vurdumduymazlık ve maddi olarak değersiz görülme gibi serzenişlerde bulunacaklardır eminim. Lütfen çizdiğim bu olumsuz tabloyu yanlış anlamayın. Dünyadaki trendleri, gelişmeleri nerdeyse 15-20 yıl geriden takip eden memleketimin insanları markalaşmak için yola çıkmayacak da ne yapacak! Evet yeni kavramlar bulunacak, yeni anlamlar tartışılacak, yeni ufuklar çizilecek ve düşünmeyi erdem bilen nesiller yetişecek.

Ve tabi ki yapay, reklam kokan, popüler kültürün esiri, kasıntı davranışlar sergilemeden. Usulünce, edebince, sindirerek, çok konuşmadan ısrarla uygulayarak ve yola devam ederek. Bu yolda olan ve çabalayanlara selamlarımı ve başarı dileklerimi iletiyorum. Marka Sizsiniz bu konuda elinden gelen desteği sağlamak için hep yanınızda olacak.

Saygılarımla.

Related posts:

1. Kişisel Markalaşma konusunda sık sorulan sorular – 2 SORU: Neden “marka” kelimesini referans alıyoruz? Başka kelime mi kalmadı?...
2. Marka Olmak İçin Çaba Harcamayın. Bireylere marka olarak bakılması ve bu şekilde düşünülmesi gerektiğini öğütler...
3. Gayret ve sonuç ilişkisi – Murat Esenli İki kelime hem birbiriyle bağlantılı hem de tamamen farklı şeyler....

Related posts brought to you by Yet Another Related Posts Plugin.

Related posts:

1. GeliştrendTV – Girişimcilikte Kişisel Markalaşma – Murat Esenli – 1 Yasemin Sungur ve Murat Esenli ile kişisel markalaşma üzerine konuştuk...
2. GeliştrendTV – Girişimcilikte Kişisel Markalaşma – Murat Esenli – 3 Yasemin Sungur ve Murat Esenli ile kişisel markalaşma üzerine konuştuk......
3. GeliştrendTV – Girişimcilikte Kişisel Markalaşma – Murat Esenli – 2 Yasemin Sungur ve Murat Esenli ile kişisel markalaşma üzerine konuştuk......

Related posts brought to you by Yet Another Related Posts Plugin.

İki kelime hem birbiriyle bağlantılı hem de tamamen farklı şeyler. Her gayret eden istediği sonuca ulşabilir mi? Hayır. Gayret etmeyenin sonuca ulaşması mümkün mü? Mucize olmaz ise o da “hayır”. Peki irademiz çerçevesinde bize düşen ne? Tabi ki çaba göstermek. Yani kaderci anlayışa dayanmamak.

Gayret nereden başlar biliyor musunuz? Önce niyetlerden. En zor olanı da budur zaten. Hangi niyetle yola çıkıyorsun? Çok güçlü ve zengin olmak ve insanlara hava atmak için mi? Yoksa gerçekten insanlığa faydalı şeyler sunmak ve huzuru hissetmek için mi? Sonra düşüncelerimize, algılarımıza tutunarak devam ederiz yola. Fakat, duygusal karar alma mekanizmalarımızı, algı karmaşamızı ve tabi beynimizin bize oynamaya çalıştığı oyunları sorgulamadan devam ederiz. Bir de bunun adına “gayret” deriz.  Yok öyle işin kolayı. Sistematik bir biçimde çaba göstermek gerekiyor. Yoksa boşuna kürek çekmek gibi bir şey.

Proje yönetim metotları, pazarlama süreçleri, yalın iş süreçleri ve otomasyonları hep bu nedenle çıkmıştır. Bu modelleri insan düşünür ve çizer. Ve tekrar kendi modelleri ile düşünce dünyasını besleyerek yeni yaşam modelleri çıkarmaya başlar. Örneğin, marka konumlandırma stratejilerinin kişisel markamızın sosyal konumlanmamıza uyarlanması gibi. Yani çift yönlü çalışan modellemeler gidip geliyor zihnimizde.

Çok çalışmak, aşırı çaba göstermek takdir edilecek bir durum. Fakat dengesiz bir hırs içinde, saldırgan tavırlarla, amaçsızca koşuşturmak değildir gayret etmek. Siz hiç gördünüz mü bir ticari markanın bir çok mesajı bir arada vererek her biri birbirinden farklı algılar oluşturduğunu. Aklınıza üç ticari marka getirin. Her biri için en doğru kelimeyi bulun. Büyük ihtimalle bir çok kişi o kelimeye yakın anlamları olan kavramlarla tanımlayacaklardır o markayı. Çünkü mesaj karmaşası değil mesaj yalınlığını tercih eder markalar. Gelin siz bunu kişisel markalaşma sürecindeki gayretlerinize yorumlayın. Israrla aynı mesaj çerçevesi içinde kalmanız, değil insanların, internet arama motorlarının dahi sizi o şekilde tanımasına yol açacaktır.

Gayret etmenin en önemli değişkenlerinden biri de odaklanmak. Yalın düşünme süreçleri ile birlikte hedefe odaklanmak ve kaçakları sürekli gözlemlemek gerekir. Unutmayın, psikologlar da “çevremizde önemsiz gibi görünen pek çok şeyin davranışlarımızda etkisi olduğunu” söylüyorlar. Uyarıcı ve tetikleyici mekanizmaların bize bir tuzak gibi kurulu olabileceğinden bahsediyorlar. Bir deneyde iki grubun birine normal kelimelerden oluşan cümleler, diğer gruba ise yaşılılığı çağrıştıracak kelimelerden oluşan cümleler veriyorlar. Ve deneyden sonra koridorun sonundaki kapıdan çıkmalarını istiyor doktorlar. Yaşlılık çağrıştıran kelimelerle dolu cümleleri okuyan deneklerin kapıya doğru yürürken, diğer gruptakilerden çok daha yavaş ilerledikleri gözleniyor. Renkler, sesler, kokular v.s. dikkatimizi dağıtmak için her şeyin etkisi var. Cordelia Fine- A Mind of Its Own ( Başına Buyruk Beyin – Sel Yayınları)

Diyelim çok fazla gayret gösterdik ve elimziden geleni yapmaya çalıştık. Sonuç? Şu ana kadarki tecrübelerime dayanarak söyleyebilirim ki “çalışınca oluyor” Çok klişe bir ifade değil mi? Ama öyle. Çok az durum vardır ki her şeye dikkat edildiği halde sonucu olumsuz olan bir adım. Onu da işte o zaman kadere bağlayabiliriz. Ama evrenin yaratılışında ve sonuna kadar her olay sebepler çerçevesinde insanın başına gelmektedir. Yoksa bireysel irademizin bir anlamı kalmaz idi.

Sonucunu almadığımızı zannettiğimiz ya da olumsuz olduğunu düşündüğümüz bir çok konuda yılar sonra “her şeyde bir hayır varmış” diye mırıldanırız. Çünkü noktalar birleşince büyük resme daha çok hakim hale geliriz. Bize negatif gibi görünen o her noktacığın yaşam döngümüzde bir anlamı var. Bu anlamı kavramaya, yorumlamaya çalışmak da bize bağlı. İnsanın “niyet etmek, düşünmek, meyil göstermek ve tabi ki harekete geçmeye kalkışmak” ile ilgili sorumluluğu var. Fiilin tam olarak gerçekleşebileceğini matematiksel bir kesinlikle kimse ifade edemez.

Sonuçları tahmin etmek, analiz etmek, ihtimal hesapları yapmak, algıları ölçmek v.s. hepsi önemli. Kabul ediyorum. Yazdıklarım da “kadercilik” çerçevesinde anlaşılmasın sakın. Sonucu gayretten önce düşünerek kaygıya, korkuya kapılanlara söylüyorum. Ne zaman planlı bir şekilde ısrarla çalıştınız da olmadı! Ne zaman ısararla bir kapıyı çaldınız da açılmadı! Ne zaman en saf niyetle yola çıktınız da hedefinize ulaşamadınız! Ne zaman mantık ve sezgilerinizi doğru zamanlama ile doğru oranda kullandınız da olmadı! Ne zaman? Tabi ki hiçbir zaman, değil mi!

Saygılarımla.

Related posts:

1. GeliştrendTV – Üniversitede okurken markalaş! – Murat Esenli 5. Buluştrend'de GeliştrendTV sunucumuz Gizem Talay, Kişisel Markalaşma yazarımız Murat...
2. GeliştrendTV – Girişimcilikte Kişisel Markalaşma – Murat Esenli – 1 Yasemin Sungur ve Murat Esenli ile kişisel markalaşma üzerine konuştuk...
3. GeliştrendTV – Girişimcilikte Kişisel Markalaşma – Murat Esenli – 3 Yasemin Sungur ve Murat Esenli ile kişisel markalaşma üzerine konuştuk......

Related posts brought to you by Yet Another Related Posts Plugin.

Related posts:

1. GeliştrendTV – Girişimcilikte Kişisel Markalaşma – Murat Esenli – 1 Yasemin Sungur ve Murat Esenli ile kişisel markalaşma üzerine konuştuk...
2. GeliştrendTV – Girişimcilikte Kişisel Markalaşma – Murat Esenli – 2 Yasemin Sungur ve Murat Esenli ile kişisel markalaşma üzerine konuştuk......
3. GeliştrendTV – Üniversitede okurken markalaş! – Murat Esenli 5. Buluştrend'de GeliştrendTV sunucumuz Gizem Talay, Kişisel Markalaşma yazarımız Murat...

Related posts brought to you by Yet Another Related Posts Plugin.

Related posts:

1. GeliştrendTV – Girişimcilikte Kişisel Markalaşma – Murat Esenli – 1 Yasemin Sungur ve Murat Esenli ile kişisel markalaşma üzerine konuştuk...
2. GeliştrendTV – Girişimcilikte Kişisel Markalaşma – Murat Esenli – 3 Yasemin Sungur ve Murat Esenli ile kişisel markalaşma üzerine konuştuk......
3. GeliştrendTV – Üniversitede okurken markalaş! – Murat Esenli 5. Buluştrend'de GeliştrendTV sunucumuz Gizem Talay, Kişisel Markalaşma yazarımız Murat...

Related posts brought to you by Yet Another Related Posts Plugin.

Related posts:

1. GeliştrendTV – Girişimcilikte Kişisel Markalaşma – Murat Esenli – 3 Yasemin Sungur ve Murat Esenli ile kişisel markalaşma üzerine konuştuk......
2. GeliştrendTV – Girişimcilikte Kişisel Markalaşma – Murat Esenli – 2 Yasemin Sungur ve Murat Esenli ile kişisel markalaşma üzerine konuştuk......
3. GeliştrendTV – Üniversitede okurken markalaş! – Murat Esenli 5. Buluştrend'de GeliştrendTV sunucumuz Gizem Talay, Kişisel Markalaşma yazarımız Murat...

Related posts brought to you by Yet Another Related Posts Plugin.

Bir süre önce yakın bir akrabamın ailevi sorunları ile ilgili öneriler sunmak için memlekete gitmiştim. Hoşgörü ve çözüm odaklı uzun muhabbetler içerisinde ısrarla “duruş” kavramından bahsetmiştim ve biraz da tepki almıştım. O yakınım psikoloğa gidiyormuş ve seanslarda doktorun en çok kullandığı kelimenin bu olduğunu söyledi geçenlerde ve bana hak verdi. Bu kelimenin anlamını kavramak için psikolojik sorun yaşamaya ve doktora gitmeye gerek yok, değil mi!

Kişisel marka diye anlattığımız her şey aslında sizin kendinize ve başkasına karşı duruşunuzu ifade ediyor. İngilizce “presence” olarak ifade edenler de var. Daha etkili ve bilinen tanım olarak da “karizma” diyebiliriz. Fakat bu kelimenin tanımı da net değil ve herkese göre değişecektir.

Aslında algılar bütününden bahsediyoruz. Başkalarının bizi nasıl algıladığını düşündüğünüzde nasıl bir duruş sergilediğiniz ortaya çıkar. Yanlış bir algılama var ise düzeltmeye çalışır dururuz. Bana göre en tehlikelisi tüm kişisel marka özelliklerimizle kendimizi doğru tanımlamamak ve duruşumuzu içimize bakan göz ile doğru görememektir.  Dışarıdan bakış mı doğru içeriye bakış mı? Hayatı zor kılan da bu olsa gerek.

Ailenizde, işyerinizde, okulunuzda, derneğinizde, oyun takımınızda v.s. kısaca her yerde bir duruş sergilersiniz. Farklı kişilik tiplerine bürünebilirsiniz ama yalan söyleyemezsiniz, gözleriniz, hareketleriniz, davranışlarınız sizi hemen ele verir. Önemli olan “doğal” olanı yakalamktır. Kendi sesinizden farklı bir ses insanlara itici gelecektir.

Yabancı biri gibi gelin ve kendinizle tanışın, nasıl biryle tanışmak isterdiniz? Bunları yazarak tanımlamak ve özel gayret gerektiren yönlere eğilmek gerekiyor. Örneğin konuşmanızı kaydedin ve dinleyin. Videonuzu çekin bir sohbette. Vücut dilinizi nasıl kullandığınızı görün, üstelik sessiz dinleyin. Çok komik ya da itici gelebilir.

Nereden duyduğumu hatırlamıyorum ama şöyle güzel bir cümle vardı. “En uzun yolculuk insanın içine doğru yaptığı yolculuktur” diye. Biz o uzun duygusal ve mantık yollarından geçerek çevremize öyle duruşlar sergiliyoruz ki ne yaptığımızn biz dahi farkında değiliz. Birileri hatırlattığında da “olur mu kardeşim, ben öyle biri değilim” diyoruz. Bizim nasıl algıladığımız değil, başkalrının bizi nasıl algıladığı önemli. Pazarlama sektörünün tüketici algılarını yönetebilmek adına neler yaptığını biliyoruz. Kişisel marka duruşumuz için ticari marka uygulamalrının bir kısmını kendimize uyarlasak çok mu zor!

Zaten çok hızlıca karar veriyor insanlar hakkımızda. 3-5 dakikada imajımızı ölçüveriyorlar. Nasıl oluyorsa. Sonrasında istersen ağzınla kuş tut. Bu arada kimseye tavsiye etmiyorum bu insan sarrafı rolünü oynamayı, ben adamı hemen gözünden tanırım ayaklarını. Geçenlerde beni yeni tanıyan bir danışman ile bir toplantıda başka bir departman yöneticisi ile hararetli bir görüşme geçti. Ve benim baskı altında nasıl davrandığımı gördüğünü söyledi o danışman. Gel de düzelt şimdi. O anda gerçekten öyle olabilirim ama bu tüm hayatımı böyle geçirdiğimiz göstermez.

Kötümser olmak istemem ama acımasız rekabet dünyası olarak algılanan ve her şeyin maddesel güçle ölçüldüğü iş dünyasında özgüvenli duruş sergilemeyen birinin başarılı olabileceğini ya da destek alabileceğini düşünmüyorum. Aksine acizlik, yenilmişlik, çaresizlik, korkaklık göstergeleri bir koku gibi yayılıyor etrafınıza ve bunu aleyhinizde kullanmak isteyen o kadar çok kişi olacaktır ki!

Bir kaç madde tavsiye;

1- İç dünyanızla irtibatınızı kesmeyin ve onunla doğru konuşun. Özellikle doğru sorular sorarak pozitif anlamlar yaratmaya çalışın.

2- Enerjinizi sömüren kişilerden, alanlardan, seslerden, renklerden v.s. mümkün olduğunca çabuk uzaklaşın. Ya da düzeltin, önlem alın.

3- İlişkilerdeki empati gücünü göz ardı etmeyin. Çevrenizde bunu yapmayan kişileri iyi gözlemleyin.

4- Açık ve samimi olun ama her şeyi de her yerde söylemenin, boş muhabbetin ya da olur olmaz kişisel reklam yapmanın alemi yok. Konuştuğunuz her şey gerçekten aleyhinize kullanılabiliyor.

5- Herkesin sorunları var, hayat böyle devam ediyor. Asık surat sendromuna yakalanmamaya çalışın.

6- Panik ve aceleci davranmayın. Bu haliniz sizin “yetersiz” olduğunuzu düşündürebilir başkalarına. Her işi kıvamında tutmak gerek. Ne çok yavaş ne çok hızlı.

7- Vücut diliniz sizi ele veriyor. Telefondaki ses tonunuzdan, omuzlarınızın duruşu ve burun seviyenize varana kadar etkili olacaktır. Başkalarından beklediğiniz duruşu önce siz kazanmalısınız.

8- Tevazu göstergeniz yükseklerde olsun. Birileri bundan rahatsız olacaktır. Bırakın onları gurur deryalarında yüzsünler.

9- Uzlaşmacı ve hoşgörülü ifadeler kullanmaya çalışın. Bu gayretiniz sizi aranılan insan yapacaktır emin olun.

10- Provokasyonlara gelmeyin. O kadar çok şey var ki doğru algı dünyamızı bozmaya çalışan. Gün içinde beslenme kaynaklarınız olsun kendinizden uzaklaştığınızda sizi sıfır noktasına geri getirecek.

Kişisel marka duruşunuzun herkese örnek olması dileği ile.

Saygılarımla.

No related posts.

Related posts brought to you by Yet Another Related Posts Plugin.

Yıllar geçtikçe yakın çevremizi daha zayıf bir algılamayla izleriz. Her gün gördüğümüz insan yüzlerine ya da günlük olaylara artık canlı, meraklı gözlerle bakmayız.

Hayattaki büyük değişikliklerin, evlilik, başka bir şehre taşınmak, iş değişikliği ya da ülkesel çapta yaşanan olağanüstü bir durumun yaşama biçimimizi değiştirmesi ve bizi kendimize ördüğümüz ağın içinde nasıl hapsolduğumuzu göstermesi alışılmadık bir şey değildir.

Olgun insanların gençlerden daha az öğrenme eğiliminde olmasının nedenlerinden biri, daha az risk almak istemeleridir. Öğrenme riskli bir iştir ve yetişkinler başarısız olmak istemezler. Çocuk bebeklik döneminde – bir daha asla ulaşamayacağı – olağanüstü bir hızda öğrenmekte iken, aynı zamanda çok sayıda yenilgi de yaşamaktadır. Bebeğinizi izleyin. Deneyip yanıldığı pek çok şey göreceksiniz. Ve bakın, yenilgileri cesaretini ne kadar az kırıyor.

Bebek geçen her yılla birlikte başarısızlıkları konusunda daha az kaygısız olur. Ergenlik döneminde ise, tersine, başarısız olma riskini alma arzusu büyük ölçüde azalır. Aileler çocuklarını korkutarak, cezalandırarak ya da başarıya fazlasıyla değer vererek onları bu yola daha çok iterler.

Orta yaşlara geldiğimizde, birçoğumuzun kafasında bir kez denediğimiz ve başarısız olduğumuz ya da hedeflediğimizden daha az başarılı olduğumuz ve yeniden deneme niyetimizin olmadığı şeylerden oluşan uzun bir liste vardır.

Hayatımızın yarısı geride kaldığında, çoğumuz kendinden kaçan firarilere dönüşmüşüzdür.

Gardner, John. Self – Renewal: The individual and the Innovative Society. New York W.W. Norton, 1964, p 64

John Gardner’ın 1964 yılında söyledikleri çok açık. Ne de çok “cahil cesareti” olarak bakılır risk alan insanlara. Kimse de “bak işin cahillik kısmını şu şekilde haledebilirsin” diyerek alternatif çözümler, öneriler, planlar sunmaz. Sadece eleştirir, küçümser, statükonun kanatları altında yaşar ve risk alan kişilere kıs kıs güler. Bir girişimin sonunda bir de o kişiye göre başarısızlık var ise “bak, ben sana söylemiştim, gördün gününü” der durur.

Girişimci ruhun bu kadar çok olduğu halde bir o kadar da sindirildiği başka bir ülke, toplum var mıdır dünyada bilemiyorum.  Tamam, KOBİ’ler ve kayıt dışı ekonomi değirmene çok büyük katkı sağlıyor fakat bu durum hiç de dünya çapında finansal bir güce ulaşmamıza yetmiyor. Bunun nedenlerini siyasi iktidarlarda aramak ya da politik argümanlarla ortaya koymak yersiz bir çaba olur. Daha derinlerde yatan sebeplere inmek, bireyin ve toplumun psikolojik gelişimini incelemek gerek.

Bazı gözlemlerimi listelemek isterim;

1. 15- 16 yıllık eğitim hayatımız boyunca meslek edinmiyor sadece okuyoruz. Üniveristede tabi ki bir mesleğe yönelik okuyoruz ama büyük ihtimalle o mesleği yapmıyoruz.
2. İşin teorisini öğrenerek, bol bol inekleyerek sınavları geçiyor ve mezun oluyoruz.
3. “Sen sus bakim” uyarı cümlesini hem aile içinde hem de okullarda fazlasıyla duyuyoruz.
4. Çocukların her şeyine yardım ediyoruz, “dur sen yapamazsın çocuğum bana bırak” diyoruz ve onlar da büyüyünce her sorunlarını getirip önümüze koyuyorlar.
5. Fakirliği görüyoruz, öğreniyoruz ama asıl zenginliğin tasarruf etmek, kanaat etmek, şükretmek olduğunu öğrenemeyince elimize ne para geçerse geçsin har vurup harman savuruyoruz.
6. Başarılı olan öğrencileri daha fazla başarılı yapmaya çalışıyor, gerisi için “aman ne uğraşacağım” diyen eğitim sistemleri kurguluyoruz. Zaten kişisel kabiliyetlere dayalı bir ölçme sisteminden de ömür boyu mahrum kalacak gibiyiz bu gidişle.
7. “Çocuğum devlete kapağı at” gerisini merak etme diyoruz. Mümkün ise mesleğini de biz seçiyoruz, hangisinin parası bol ise.
8. “Çocuğum bir an önce evlen, bir an önce evini arabanı al, çoluğa çocuğa karış bırak bu hayalleri” diyoruz.
9. Özellikle 3-5 yaşına kadar çocuğun kulaklarında şu kelimeler çınlıyor. “Yapma, etme, bırak, saçmalama, dur, öyle olmaz” v.s. yaratıcılığı ve serbest düşünceyi engelleyecek ne kelime varsa telaffuz ediyoruz. O da sadece kurallara uyuyor, hiçbir bilgiyi sorgulamıyor artık.
10. Analitik düşünce sistematiğini, süreç analizi yapma ve iş bitirici olma gibi temel eğitimler yerine “en hızlı yoldan nasıl zengin olunur” un eğitimini veriyoruz.

Bu maddeler sonsuza kadar devam edebilir belki de. Kimseye ümitsizlik aşılamak ya da şikayet etmek değil amacım. Ama bu topraklarda kimi nasıl harcadığımızı bilmek gerekiyor artık. Geçenlerde eski ortak iş yaptığım arkadaşlardan biri, bir zamanlar yaptığım girişim konusunda bir itirafta bulundu. “Hocam, sana gerektiği kadar destek olamadık, yazık oldu o güzel fikirlere, projelere” dedi.  Halbuki bu arkadaşın bana verdiği destek bir hayli fazla idi. Ama yeterli olmadığını o da kabul ediyor.

Kabul edelim arkadaşlar, “destek” denilen kelime bu ülke insanlarının lügatinden silinmiş ve bir türlü yerine gelmiyor tekrar. X kuşağı Y kuşağı filan diyoruz ama zihniyet aynı kaldığı sürece daha çok kuşaklar gelir geçer aynı yazıları yazar dururuz.

Ey anneler babalar, çocuğunuzun içindeki sese kulak verin artık. Bırakın kişisel korkularınızı, zaaflarınızı yansıtmayı çocuklarınıza. Onları gerçek dünya ile tanıştırın, fanus içinde saklamayın ne olur. Zorlamadan, dövmeden, baskı kurmadan anlatın güzellikleri. Sonra sizin öcünüzü onlar almak istiyor hayattan. Hayat öc almak değil dolu dolu huzurlu yaşamaktır sadece.

Ey müdürler patronlar, bırakın daha fazla hata yapsın çalışanlarınız. Her hatayı birlkte inceleyin usluca, çözümler üretin hızlıca. Kariyer hayatı için nasıl sabır ve uzun soluklar gerektiğini öğretin onlara. Güvenin, hata yapacağını bile bile işi emanet edin, sorumluluk verin onlara. Her projeyi girişimci bir ruhla üstlensinler. İşinizi de, insan kaynaklarınızı da ölçün ölçebildiğiniz kadar.

Gelin şu bebek cesaretini örnek alalım tekrar. Bu cesaret bitmesin biz ölene kadar.

Saygılarımla.

No related posts.

Related posts brought to you by Yet Another Related Posts Plugin.

Gerçek bu mu? Bir miktar başkalarının, şartların, sosyal faktörlerin etkisi olabilir ama değil aslında. Yalnızlaşma kendiliğinden gerçekleşen bir fiil olamaz. Aslında insan azar azar, kendisine dahi çaktırmadan, sinsice yalnızlaştırıyor kendisini. Çocukluğundan iş ve özel hayatında geldiği noktaya kadar ektiklerinin semeresini topluyor. Toplayacak meyve kalmışsa tabi ki. Nasıl mı? Birkaç madde ile konuyu örneklendirebiliriz;

1-       Ekip halinde değil tek başınıza güçlü olmak istediniz hep. Başardınız ya da başaramadınız önemli değil ama “güç bende”demekten müthiş zevk aldınız. Kimse aptal değil ya ne ortaklaşa bir işe giriştiler sizinle ne de yardım ettiler.

2-       En doğrusunu hep siz bildiniz, Hep sizin dediğiniz olsun istediniz. “Danışmaya ne gerek var canım, adım gibi eminim” diyerek her fikri refüze ettiniz. Sonuç belli.

3-       Okul yıllarından bu yana, ne kadar içe kapanık olursanız olun az ya da çok sevdiğiniz, yanında kendinizi huzurlu hissettiğiniz arkadaşlarınız oldu. Bağlantılar koptu. Ama bir şekilde vefasızlığı bitirmek için bir adım bile atmadınız. Facebook bile kurtaramadı sizi bu yalnızlıktan.

4-       Dedikodu yapmaktan, başkalarını çekiştirmekten zevk aldınız. Hatta neredeyse bunu bir görev edindiniz, bu psikolojiden beslendiniz sanki. Kim, size ne yapsın.

5-       Ülkeniz, toplumunuz başka devletler tarafından tarihte hep yalnız bırakılmış ya da diplomatik çabalar yetersiz kalmış diyelim. Başkalarıyla paylaşmak, birlikte hareket etmek, yardımlaşmak adına ailenizden de büyüklerinizden de pek bir şey göremediniz diyelim. Siz de bunları safça doğru zannederek örnek almış ve kendinizi yalnızlığa mahkum etmiş olmayasınız.

6-       Sizi pek dinlemediklerini, etkili olamadığınızı, düşüncelerinizin hep arka plana atıldığını gördünüz ve iyice sustunuz. Tepkisiz, nötr bir insan haline geldiniz. Yine yalnızlığa yelken açmış oldunuz değil mi?

7-       Sorunlarınızı paylaşmayı, birilerinden tavsiye almayı kendiniz için bir zayıflık kabul ettiniz ve kimseye bir şey sormadınız. Zannettiniz ki her şeyin çözümünü bulabileceksiniz. Yalnızlıkla beraber başarısızlık da sizi bulmuştur büyük ihtimalle.

8-       Arkadaş bulma adına küçüklüğünüzden bu yana herkese bir kulp taktınız. Size uymayan tiplere selam bile vermediniz. En“kamil” yaratık siz olduğunuzu düşündünüz. Öyle olmadığını olgun denilebilecek yaşlarda ne de güzel öğrendiniz değil mi?

9-       Apartman hayatı ile birlikte komşuluk ilişkileri zaten harap. En son siz ya da komşularınız birbirinize ne ikram ettiniz, ya da misafirliğe gittiniz?

10-   Ayrıldığınız her işten kapıyı tamamen kapatarak hatta çarparak çıktınız. Özel hayatınızda da hep kapıları tamamen kapattınız. Fark ettiniz değil mi o azıcık aralıklı kapılardan sıcacak dostluk ışınlarına ne kadar ihtiyacınız olduğunu!

Bu liste uzayıp gidecek. Tüm bunları ve buna benzer hareketleri hepimiz yapıyoruz. Azar azar biriktiriyoruz yalnızlıkları avucumuzda. Her türlü iletişim teknolojisinin bulunduğu devirleri yaşıyoruz ama daha da uzaklaşıyoruz sanki birbirimizden. Hep “ben” i konuşuyoruz “biz” in güzelliğini yok sayarak. Buzdan bencillik heykellerimiz erimesin diye daha da soğutuyoruz kendimizi ve başkalarını kendimizden. Korkuyoruz içimizdekini yansıtmaktan, tahammülümüz yok eleştirilere maruz kalmaya.

Belirsizlikler dünyasında bugünlerde koca koca devletler yalnızlık çekiyorlar. Bir zamanlar yüz çevirdikleri küçük oyuncuları daha bir dikkate alıyorlar artık. Büyük büyük kartel şirketler yaptıkları hatalarla nasıl da bir anda yalnızlığa gömülüverdiler. Düşmanlığın, korkunun, sürekli savunmanın sahte büyüsünü icat edenler bile bırakıyorlar bu yanlış politikalarını artık. Hem bireysel, hem de toplumsal anlamda daha fazla anlaşılıyor değeri “sosyal zeka” denilen şeyin. Daha insan odaklı uyguamalar çıkıyor internetten, mobilya ürünlerine kadar.

Dünya bu şekilde değişirken gelin siz de, kimin, neyin sizi yalnızlaştırdığını sorgulayın. Bu sorgulamaya önce kendinizden, kendinizi tanımaktan başlayın. Yıllardır topladığınızı zannederken yollara saçtıklarınızı, kaybettiklerinizi artık toplayın. Sizden ya da başkasından gelen her yalnızlaştırma hamlesine “duuur” deyin artık.

Saygılarımla.

Murat Esenli

No related posts.

Related posts brought to you by Yet Another Related Posts Plugin.